„Robotniczki – gdyńskie herstorie” to niemiecko-polski, dokumentalny projekt teatralny
autorstwa reżyserek Juliane Lenssen i Idy Bocian. Przedsięwzięcie portretuje życie,
doświadczenia i pracę kobiet, które wykonują lub wykonywały zawody, które często
stereotypowo uważa się za „męskie”. Obie artystki przeprowadziły w obu krajach
kwerendę źródeł historycznych oraz wywiady z kobietami pracującymi w portach i
stoczniach w Gdyni, w Bremerhaven oraz na terenie powiatu Cuxhaven. Na podstawie
tego materiału faktograficznego powstał scenariusz teatralny, który zostanie dwukrotnie
wystawiony jako czytanie performatywne: w grudniu 2025 w Gdyni, natomiast w marcu
2026 roku w Dolnej Saksonii w Niemczech. Zwieńczeniem projektu będzie realizacja
pełnego przedstawienia teatralnego site-specific w sierpniu 2026 roku w Gdyni.
Projekt „Robotniczki – gdyńskie herstorie” to szósta współpraca Lenssen i Bocian, które
realizują wspólne projekty w różnych konfiguracjach od 1999 roku.
Lenssen studiowała w latach 1988/89 w Białymstoku reżyserię teatru lalek, a w 1990 roku
uzyskała dyplom w tej dziedzinie w Hochschule für Musik und Darstellende Kunst w
Stuttgarcie. Bocian odbyła w 1999 roku dwumiesięczny staż w manufraktur theater w
ramach realizacji projektu „Deutschenmädchen/ Franzosenliebchen”. W 2001 roku Bocian
i Lenssen zrealizowały swój pierwszy wspólny projekt teatralny – polsko-niemiecką
koprodukcję „Medea./.Wanda”. Bocian jest absolwentką Akademii Teatralnej im. A.
Zelwerowicza w Warszawie, Wydziału Wiedzy o Teatrze. W 1999 roku ukończyła roczny
Mastere Specialisé Européen en Management des Entreprises Culturelles w Dijon, we Francji.
W 2016 roku Lenssen i Bocian ponownie współpracowały przy realizacji projektu
inspirowanego historią Gdyni, tworzonego przez Das Letzte Kleinod (którego
współzałożycielką jest Lenssen) i Teatr Gdynia Główna (którego Bocian była wówczas
dyrektorką), pod tytułem „Ucieczka/Flucht”. W 2024 i 2025 ponownie spotkały się przy
realizacji projektów Das Letzte Kleinod i zdecydowały się podjąć kolejną współpracę
artystyczną.
Obie artystki łączą w swojej pracy teatr dokumentalny z tekstami literackimi i są
zainteresowane ukazywaniem głosów, perspektyw i doświadczeń kobiet. Ponadto mają
doświadczenie w realizacji spektakli w nietypowych miejscach, na otwartej przestrzeni
oraz w opuszczonych budynkach i obiektach przemysłowych. Niniejsza koncepcja jest
więc rezultatem wspólnych twórczych poszukiwań obu artystek oraz dążenia do dalszego
rozwoju własnych potencjałów kreatywnych w ramach międzynarodowej współpracy
artystycznej.
Czytanie performatywne powstało na podstawie wywiadów z mieszkankami Gdyni oraz
zostało uzupełnione głosami kobiet z niemieckiego powiatu Cuxhaven, a także materiałami
historycznymi ze zbiorów Muzeum Miasta Gdyni, archiwów prywatnych i projektu
Metropolitanka z Gdańska.
Bohaterki czytania wchodzą ze sobą w dialog i spotykają się na scenie, mimo że w
„prawdziwym życiu” nie miały nigdy takiej okazji. Dzięki tej konfrontacji możemy spojrzeć
na ich opowieści z nowych perspektyw i spróbować uchwycić to, co jest dla nich wspólne,
uniwersalne, a co stanowi o odrębności każdego z tych doświadczeń.
Scenariusz i reżyseria: Ida Bocian i Juliane Lenssen
Występują: Anna Bochnak, Angelika Buza, Małgorzata Polakowska
Obsługa techniczna: Tymon Bocian
Projekt graficzny: Misha Lesner
Prezentacje czytania performatywnego odbędą się w:
Niezależny Dom Kultury
Ul. Morska 34, Gdynia
12 grudnia 2025, g. 19:00
13 grudnia 2025, g. 19:00 (prezentacja z tłumaczeniem na Polski Język Migowy)
Wstęp: 30 zł
Bilety do nabycia na: https://ndkm34.pl/sklep/
Projekt realizowany przez Stowarzyszenie Teatru Planeta M, współfinansowany ze
środków Miasta Gdyni
